Selimiye üzerine yazmak, bir yapıyı anlatmak değildir.
Bir medeniyetin ölçüsünü tartmaktır.
Kayseri Ağırnaslı Mimar Sinan’ın 80 yaşında yedi yılda inşa ettiği ustalık eseri… Dört minaresiyle göğe yükselen, ana kubbesiyle yeryüzüne vakar indiren bir mimari zirve. Yalnız taşın değil, aklın ve estetiğin birleştiği bir irade beyanı.
Böylesi bir eser söz konusu olduğunda mesele yalnız restorasyon değildir.
Mesele yalnız teknik başarı da değildir.
Mesele, aslına sadakattir.
Bir kelimeyle ifade edersek:
Authenticity.
Yani sahicilik.
Yani orijinallik.
Yani eserin ruhuna dokunmadan onu geleceğe taşıyabilmek.
Evet, yıllar süren çalışmalar yapıldı. Röleveler hazırlandı. Restitüsyon projeleri çizildi. Kubbe milim milim ölçüldü. Lazerler kullanıldı. Emek verildi. Bunların hepsi kıymetlidir.
Ancak Selimiye söz konusu olduğunda soru basittir:
Ortaya çıkan sonuç, Sinan’ın niyetine sadık mı?
Kubbe meselesi küçümsenemez. Çünkü o kubbe yalnız bir örtü değildir; Selimiye’nin kimliğidir.
Bir detay değildir; bütündür.
“Büyük fotoğrafın önüne geçti” denilen şey, belki de o büyük fotoğrafın tam merkezidir.
Işıklandırma değişebilir. Teknoloji ilerler. Sistemler modernleşir.
Fakat estetik müdahale ile tarihsel sadakat arasındaki çizgi kaydığında, mesele teknik olmaktan çıkar; kültürel bir tercihe dönüşür.
Ve işte tam burada kalemin sorumluluğu başlar.
Bir yazının ritmi vardır. Bir kalemin tanınan bir yürüyüşü olur. Kelimeler nefes alır, cümleler sahibini ele verir. Okur bunu hisseder.
Bu yüzden insan ister istemez sorar:
Bu satırlar doğal bir fikrî akışın ürünü mü?
Yoksa fazlasıyla hesaplanmış, tartılmış, biçimlendirilmiş bir çerçevenin içinden mi geçmiştir?
Çünkü bazen anlatı büyürken soru küçülür.
Bazen de soru büyüdüğü için anlatı rahatsız eder.
Selimiye gibi bir eserde hassasiyet fazlalık değildir. Bilakis zorunluluktur.
Bir kubbenin deseni yalnız estetik değildir; hafızadır.
Bir ışığın tonu yalnız görsel değildir; algıdır.
Algı ise zamanla hakikatin yerini alabilir.
Bu yüzden mesele kişisel değildir.
Mesele polemik hiç değildir.
Mesele şudur:
Selimiye’yi anlatırken mi büyüyoruz,
yoksa Selimiye’yi gerçekten büyütüyor muyuz?
Bu şehir nice kalem gördü.
Nice övgü, nice savunma, nice tartışma.
Ama Selimiye 450 yıldır ayakta.
Deprem gördü, savaş gördü, ihmal gördü.
Yıkıldı, onarıldı.
Fakat özü kaldı.
Bugün bize düşen, o özü korumaktır.
Parlatmak değil; sadık kalmak.
Yüceltmek değil; hakkını vermek.
Çünkü Selimiye’nin kubbesi hafiftir belki göğe doğru,
ama ağırlığı yerde ölçülür.
Ve o ağırlık, kelimelerden daha fazlasını ister.
Ömer Faruk – Sözün Sonu